| Baïn neân bieát tröôùc nhöõng gì seõ xaûy ra khi treû con lôùn leân
Moãiû ñöùa treû moät khaùc vaø moãi ñöùa hoïc theo ñaø nhanh chaäm rieâng cuûa noù. Ña soá treû sô sinh phaùt trieån nhöõng kyõ naêng khaùc nhau trong trong caùc khoaûng thôøi gian lieät keâ sau ñaây. Neáu con baïn sanh thieáu thaùng, noù coù theå phaùt trieån chaäm hôn moät chuùt. Cuõng coù nhöõng ñöùa phaùt trieån sôùm hôn tuoåi.
Neáu baïn quan taâm veà söï phaùt trieån cuûa con baïn thì haõy noùi chuyeän vôùi baùc só hoaëc y taù cuûa baïn, hoaëc goïi cho Cô quan Saên soùc Phoøng Ngöøa Sôùm Cho Treû Em (Early Childhood Intervention Care Line) soá 1-800-250-2246
|
Treû sô sinh |
- Ñöa maét theo tieáng ñoäng hoaëc vaät di ñoäng tröôùc maët noù
- Cöù vaøi giôø laïi phaûi cho noù buù söõa vaø noù thöôøng hay muùt ngoùn tay trong khoaûng giöõa hai giôø buù söõa
- Coù theå bò giaät mình vì tieáng ñoäng lôùn; thích nghe nhaïc eâm dòu
- Coù theå khoùc vaø toû veû khoù chòu nhöng thích ñöôïc oâm aáp, laéng nghe baïn noùi, ñoïc, vaø haùt
- Tin töôûng vaøo baïn neáu baïn beá noù leân moãi khi noù khoùc (khi coøn döôùi 6 thaùng thì baïn khoâng theå laøm cho con baïn hö ñöôïc)
- Baét ñaàu hoïc hoûi veà theá giôùi beân ngoaøi
|
| 1-2 thaùng |
- Vaãy tay, ñaù chaân, vaø cöïa quaäy khi naèm ngöûa
- Nhaác ñaàu khi naèm saáp
- Ngoaûnh ñaàu veà phía baïn vaø nhoeûn cöôøi khi nhìn thaáy baïn hoaëc nghe tieáng baïn
- Nhoeûn cöôøi, cöôøi khuùc khích, vaø laøm nhöõng tieáng ñoäng khaùc
- Muùt ngoùn tay hoaëc nuùm vuù nhöïa ñeå töï traán an vaø hoïc hoûi veà theá giôùi quanh noù
- Khoùc ra nöôùc maét
- Linh caûm ñöôïc taâm traïng cuûa cha me
|
| 3-4 thaùng |
- Ngaång ñaàu vöõng vaøng khoâng laéc lö
- Vôùi tay ra vaø choäp ñoà chôi nhoû hoaëc naém toùc
- Nhaän ra gioïng boá meï vaø nhöõng tieáng ñoäng quen thuoäc
- Nhoeûn cöôøi khi nhìn cha meï vaø nhöõng ngöôøi khaùc trong gia ñình
- Keâu ra tieáng líu lo, oà eà, vaø nhöõng aâm thanh nguyeân aâm khaùc
- Choáng tay leân khi naèm saáp
|
| 5-6 thaùng |
- Ngaång ñaàu vaø naâng ngöïc leân khi naèm saáp
- Laãy qua laãy laïi saáp vaø ngöûa
- Vôùi tay naém ñoà chôi gaàn quanh noù
- Choäp hai tay laïi vôùi nhau
- Cöôøi khuùc khích khi vui söôùng; nhaéc laïi caùc aâm thanh nguyeân aâm
- Coù theå baét ñaàu moïc raêng
- Coù theå nguû suoát ñeâm
|
| 7-9 thaùng |
-
Töï ngoài daäy khoâng caàn ai naâng daäy
- Boác thöùc aên vaø uoáng baèng ly taùch
- Coá baét chöôùc tieáng noùi cuûa ngöôøi chung quanh
- Tìm vaät ñaùnh rôi
- Chuyeån ñoà chôi töø tay naøy sang tay kia
- Ñöùng ñoä 5 giaây khi vòn vaøo vaät gì
- Böïc mình khi baïn rôøi noù
- Coù theå toû ra böôùng bænh vaø giöõ chaët ñoà chôi cuûa no
|
| 10-12 thaùng |
- Ngoài vöõng khoâng caàn ai naâng ñôõ
- Chôi troø pat-a-cake (voã tay vaø baét chöôùc theo nhòp) hoaëc nhöõng troø chôi voã tay khaùc
- Tìm kieám vaät bò giaáu
- Vòn vaøo vaät gì ñeå ñöùng leân vaø coù theå vòn vaøo baøn gheá ñeå taäp ñi
- Duøng ngoùn troû vaø ngoùn caùi ñeå naém ñoà vaät
- Laäp laïi caùc tieáng noùi nhieàu laàn; coù theå noùi ñöôïc vaøi chöõ
- Baét ñaàu hieåu ñöôïc nhöõng lôøi chæ daãn vaø cöû chæ ñôn giaûn
- Toû veû sôï haõi khi thaáy ngöôøi la
|
| 13-15 thaùng |
- Cho baïn bieát noù muoán gì maø khoâng caàn phaûi khoùc, baèng caùch chæ troû, vôùi tay hoaëc coá noùi
- Chæ vaøo nhöõng ñoà vaät khi baïn goïi teân
- Ñöùng leân vaø taäp ñi
- Vaãy chaøo töø giaõ "baùi bai"
- Goïi Ma ma hoaëc Ba ba khi nhìn thaáy baïn
- Ngoaûnh ñaàu nhìn khi nghe goïi teân noù
- Duøng tieáng noùi nhieàu hôn vaø bieát yù nghóa cuûa vaøi chöõ
- Cho ñoà vaät nhoû vaøo hoäp ñöïng
- Cuùi xuoáng hoaëc ngoài xoåm ñeå nhaët vaät gì ñoù
- Khoâng bieát chia seû laø gì
|
| 16-18 thaùng |
- Bieát böôùc ñi moät mình
- Bieát giuùp ñôõ vaët vaõnh trong nhaø
- Töï duøng ly hoaëc taùch khi uoáng
- Bieát taäp ñoå nöôùc vaø vaét nöôùc trong boàn taém
- Vöøa noùi “Khoâng” vöøa laéc ñaàu
- Bieát laên boùng qua laïi vôùi baïn
- Noùi ñöôïc ít nhaát ba lôøi khaùc ngoaøi nhöõng tieáng Maù maù vaø Ba ba
- Vaïch ngoaèn ngoeøo treân giaáy baèng buùt maøu hay buùt chì
|
| 18 thaùng-2 tuoåi |
- Bieát duøng muoãng nóa khi aên
- Töï côûi quaàn aùo laáy vaø taäp maëc quaàn aùo moät mình
- Chôi giaû ñoø nhö cho buùp beâ aên
- Chaïy
- Bieát duøng 4 khoái goã xeáp laøm thaùp 4 taàng
- Bieát goïi teân vaøi ñoà vaät vaø tranh aûnh trong saùch
- Duøng ít nhaát laø 6 tieáng; bieát noùi thaønh caâu ngaén vaø ñôn giaûn
- Treøo leân thang gaùc
- Chæ vaøo vaøi boä phaän treân cô theå khi baïn goïi teân boä phaâïn ñoù
- Ñaù quaû banh veà phía tröôùc
- Chôi cuøng vôùi ngöôøi khaùc hoaëc chôi moät mình
|
| 2 tuoåi röôõi |
- Chaïy vaø nhaûy
- Töï goïi teân mình
- Bieát maëc moät soá loaïi quaàn aùo
- Goïi teân nhöõng vaät trong tranh aûnh
- Hieåu nhöõng lôøi chæ daãn ñôn giaûn
- Bieát duøng 6 khoái goã xeáp laøm thaùp 6 taàng
- Bieát duøng caâu hoûi
- Duøng nhöõng caâu coù ít nhaát 2 chöõ
- AÊn thöùc aên nhö cuûa ngöôøi lôùn
- Coù theå bieát noùi leân khi muoán duøng phoøng veä sinh
- Coù theå baøy toû söï thaân thieän, cöùng ñaàu, böïc boäi, vaø quyeàn sôû höõu cuûa mình
|
| 3 tuoåi |
- Noùi thaønh caâu coù ba hoaëc boán tieáng, coù khi nghe khoâng roõ
- Ñoïc thuoäc maáy baøi haùt treû em vaø/hoaëc maáy caâu veø
- Laép nhöõng mieáng goã deã vaøo vôùi nhau
- Bieát ñaùnh raêng neáu coù ngöôøi giuùp
- Neùm banh cao hôn taàm tay
- Böôùc leân caùc baäc thang, ñoåi chaân khi leân caàu thang
- Ñaïp xe ba baùnh
- Roùt nöôùc töø bình ñöïng
- Böôùc ñi theo nhòp
- Thích moät vaøi hoaït ñoäng chung vôùi ngöôøi khaùc
- Toû ra deã daõi vaø töï tin hôn
- Coù theå töôûng töôïng ra baïn chôi vôùi mình
- Coù theå hoaøn toaøn töï kieàm cheá luùc caàn ñi tieåu
|
| 4 tuoåi |
- Maëc quaàn aùo laáy neáu coù ngöôøi giuùp
- Goïi teân baïn beø
- Röûa maët röûa tay vaø lau maët lau tay
- AÊn uoáng nhieàu ít coù theå khoâng ñeàu ñaën
- Hay ñaët caâu hoûi
- Hoïc nhaän dieän maøu saéc
- Thích chôi vôùi caùc treû em khaùc
- Veõ nhöõng hình vaät ñôn giaûn
- Ñöùng co moät chaân
- Töï lo laáy vieäc duøng phoøng veä sinh vaø thích kín ñaùo
- Muoán ñöôïc ngöôøi lôùn chuù yù vaø khen ngôïi
- Coù theå ñoøi hoûi nhieàu vaø thích thöû thaùch möùc giôùi haïn
- Coù theå sôï boùng toái, ma quyû, vaø nhöõng loaïi ñoà vaät khaùc
|
| 5 tuoåi |
- Töï maëc quaàn aùo khoâng caàn coù ngöôøi giuùp
- Chôi vui veû vôùi caùc treû em khaùc; coù theå coù baïn thaân ñaëc bieät
- Toû roõ laø thuaän tay phaûi hay tay traùi
- Bieát ñieàu khieån caùc loaïi buùt vieát; in veõ hình thuø vaø moät soá chöõ caùi
- Ñeám tôùi soá 10 (ít nhaát) vaø bieát nhaän dieän caùc maøu saéc
- Ñoïc teân cuûa chính mình
- Bieát tuaân theo lôøi chæ daãn moät caùch roõ raøng; thích tuaân theo luaät leä vaø coù moät chuùt tinh thaàn traùch nhieäm
- Soát saéng trong vieäc hoïc hoûi ñieàu môùi laï, hay khoe khoang
- Baét ñaàu ruïng raêng söõa
- Baét ñaàu bieát phaân bieät söï kieän thöïc hö (coù thaät vaø giaû ñoø)
|
|